خطوط بزرگ انتقال آب، خطوط لوله ای هستند که آب را از چاه، منابع سطحی نظیر رودخانه ها و یا از محل سدها برداشته و به گره های نیاز شرب، صنعت یا کشاورزی منتقل می کنند. به دلیل کمبود شدید منابع آب به ویژه در بخش های شرقی و مرکزی کشور، طی سال های اخیر طرح هایی برای انتقال آب بین حوضه ای مطرح شده است. این امر سبب ایجاد تنش های اجتماعی زیادی در مناطق اجرای طرح شده و همچنین باعث بروز اعمال خرابکارانه در مسیر خط انتقال و تاسیسات وابسته شده است. در نتیجه، مکان یابی خط انتقال از منظر پدافند غیرعامل از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در این پژوهش به معرفی روش مکان یابی خطوط بزرگ انتقال با در نظر گرفتن شاخص های حریم، دسترسی، نظامی، اقتصادی، جمعیتی، زمین شناسی و ژئومورفولوژی و اقلیم و هیدرولوژی پرداخته شد. هر کدام از شاخص ها به چندین زیرشاخص طبقه بندی شد. بر این اساس کلیه زیرشاخص ها در نرم افزار Arc-GIs کمی سازی شدند. سپس با برهم نهی لایه های فوق، منطقه طرح لکه گذاری شده و نقاط با خطر بالا مشخص شدند. در نهایت با ترسیم نقشه پهنه بندی، منطقه امن برای مسیر خط انتقال از بین خطوط پیشنهادی مشخص شد.

استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور به منظور تخمین رواناب حوضه آبریز در سال های اخیر افزایش یافته است. در این تحقیق، برای تهیه نقشه ارتفاع رواناب به نقشه های شماره منحنی رواناب و حداکثر بارندگی 6 ساعته با دوره بازگشت 2 ساله نیاز است. نقشه شماره منحنی رواناب با استفاده از ابزار ArcCN-Runof در محیط GIs تهیه شده است.شماره منحنی رواناب بر اساس فاکتورهایی مانند گروه هیدرولوژی خاک، کاربری اراضی، پوشش زمین و شرایط هیدرولوژیکی تعیین می شود. نقشه وضعیت پوشش زمین با استفاده از تصاویر ETM+ سال 2002 در محیط نرم افزاری Erdas، به روش طبقه بندی نظارت شده تهیه شد. همچنین با کمک شاخص پوشش گیاهی تفاوت نرمال شده (NDVI) مراتع و جنگل های حوزه به ترتیب به مراتع خوب، متوسط و جنگل های انبوه و نیمه انبوه تقسیم بندی شده است. نقشه حداکثر بارندگی 6 ساعته نیز از روابط و معادلات بارندگی حوزه با استفاده از نقشه DEM در محیط GIs ترسیم شد.با تلفیق نقشه های به دست آمده و معادلات مربوطه، نقشه ارتفاع رواناب حوزه ترسیم شد که بر این اساس متوسط رواناب حوزه 3.18 میلیمتر است که نسبت به روش های سنتی (حدود 3.98 میلیمتر) از دقت بالاتری برخوردار است.

توسعه مناطق مسکونی و شهری در حاشیه رودخانه ها، تغییر کاربری اراضی زراعی به اراضی مسکونی باعث می گردد که رفتار هیدرولوژیکی حوضه های آبخیز شهری نسبت به حوضه های طبیعی، غیرعادی و نامنظم باشد. در این تحقیق رفتار سیلاب درون شهری بیرجند واقع در حوضه شاهرود مطالعه گردید. حوضه شاهرود در سال های اخیر تغییر کاربری های زیاد غیر کارشناسی داشته است. در این راستا در ابتدا با توجه به تصاویر ماهواره ای، کاربری اراضی و بازدیدهای میدانی شماره منحنی رواناب مدل SCS تعیین گردید. در ادامه پس از برداشت مشخصات هندسی رودخانه اصلی و سازه های هیدرولیکی آن نظیر پل ها، با استفاده از مدل HEC-HMS دبی سیلاب حوضه شبیه سازی گردید. نتایج حاصل از شبیه سازی نشان می دهد که دوره بازگشت های 25 و 100 سال به ترتیب منجر به وقوع دبی های اوج سیلاب به میزان 63/207 و 56/463 متر مکعب بر ثانیه می شوند. نتایج شبیه سازی سیلاب با دوره بازگشت 25 ساله نشان می دهد که این سیلاب ماکزیمم جریانی است که مقاطع و سازه های هیدرولیکی رودخانه، قادر به عبور آن می باشند، بنابراین در راستای کاهش خطرات ناشی از سیلاب در شهر بیرجند، توجه بیشتر به افزایش پتانسیل عبور سیلاب رودخانه ضروری می باشد.

گردشگری سلامت به شکل عام و گردشگری پزشکی به شکل خاص یکی از انواع گردشگری است که درآمد سالانه آن در جهان حدود صد میلیارد دلار تخمین زده می شود. گردشگری پزشکی که دارای تاریخچه غنی است، در قرون معاصر سازمان دهی شده و سازمان های خصوصی و دولتی از منافع آن بهره مند شده اند. در این مقاله سعی شده است با چهار شاخص مهم و کلی همچون میانگین دما، تراکم بیمارستان، بزرگی بیمارستان و تراکم جمعیت بر مراکز درمانی یک دید کلی از شرایط مورد نیاز این حوزه از گردشگری و همچنین وجود این امکانات و ارتباط آن با تراکم جمعیت استان به دست آید. از طریق تجمع یا روی هم اندازی شاخص ها به وسیله نرم افزار Arc GIs با یک برآورد دقیق بهترین استان ها جهت ایجاد و ترویج گردشگری پزشکی مشخص می شود. نتایج نشان داد طبق برآوردها در نقشه بیشتر استان های شمال و شمال غربی و استان خراسان در شرق و چهار محال بختیاری در جنوب غربی حائز بیشترین امتیازات شدند.

سیل از جمله مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیمی و کاربری اراضی در اکثر نقاط دنیاست که سالانه خسارات بسیار زیادی بر جوامع تحمیل می کند. برای مدیریت و پیش بینی سیل خیزی یک منطقه، تخمین پتانسیل ارتفاع رواناب نقش مهمی دارد، در این راستا سازمان حفاظت خاک آمریکا (SCS) یکی از موثرترین روش ها را ارائه داده است که برای حوضه های فاقد آمار بسیار مناسب می باشد. مطالعه حاضر نیز با هدف محاسبه و تحلیل پتانسیل سیل خیزی در داخل شهر مشکین شهر و حوضه پیرامونی با استفاده از روش (SCS) انجام شد. با توجه به اینکه محدوده مورد مطالعه شامل داخل شهر و حوضه پیرامون است و تنوع کاربری بالایی دارد، تخمین ضریب رواناب با روش های دستی به سختی امکان پذیر است. بنابراین به منظور سرعت و دقت در انجام کار، از نرم افزار ArcGIs و الحاقیه های Arc-Hydro و ArcCN-Runoff استفاده گردید. در گام اول نقشه کاربری اراضی منطقه با جدول شاخص مقایسه و با اطلاعات گروه هیدرولوژیکی خاک تلفیق شد، سپس شماره منحنی (CN) که یک عامل مهم در روش SCS است به دست آمد. در گام بعد با لحاظ میانگین بارش و CN، پتانسیل رواناب محدوده محاسبه گردید و نتایج به صورت دو نقشه CN و ارتفاع رواناب، پهنه بندی شد، که CN از شماره منحنی 32 تا 98 (میانگین 76.88) در 5 کلاس و ارتفاع رواناب نیز از صفر تا 0.99 (با میانگین 0.28 برای کل منطقه و 0.31 برای محدوده داخل شهر)، در 5 کلاس طبقه بندی گردید.

ﺗ ﺨ ﻤ ﻴ ﻦ توان ارﺗ ﻔ ﺎ ع رواﻧ ﺎ ب ﻧ ﻘ ﺶ ﻣ ﻬ ﻤ ﻲ در ﻣ ﺪ ﻳ ﺮ ﻳ ﺖ و پیش بینی سیل خیزی هر ﻣ ﻨ ﻄ ﻘ ﻪ دارد. سازمان حفاظت خاک آمریکا روشی اراﺋ ﻪ داده اﺳ ﺖ ﻛ ﻪ ﺑ ﺮ ای حوزه های بی آﻣ ﺎ ر ﺑ ﺴ ﻴ ﺎ ر ﻣ ﻨ ﺎ ﺳ ﺐ است. روش های مرسوم اندازه گیری رواناب بسیار پرهزینه و وقت گیر و مشکل است. این پژوهش ﺑ ﺎ ﻫ ﺪ ف ﻣ ﺤ ﺎ ﺳ ﺒ ﻪ ی توان سیل خیزی و ﺗ ﺮ ﺳ ﯿ ﻢ ﻧ ﻘ ﺸ ﻪ ی ﺷ ﻤ ﺎ ره ی ﻣ ﻨ ﺤ ﻨ ﯽ حوزه ی آبخیز نازلوچای با روش سازمان حفاظت خاک آمریکا اﻧ ﺠ ﺎ م ﺷ ﺪ . ﻧ ﻘ ﺸ ﻪ ی ﻛ ﺎ رﺑ ﺮ ی زمین های ﻣ ﻨ ﻄ ﻘ ﻪ ﺑ ﺎ ﺟ ﺪ ول ﺷ ﺎ ﺧ ﺺ ﻣ ﻘ ﺎ ﻳ ﺴ ﻪ ، و ﺑ ﺎ اﻃ ﻼ ﻋ ﺎ ت ﮔ ﺮ وه آب شناسی ﺧ ﺎ ک تلفیق شد و شماره ی منحنی رواناب که عامل مهمی در روش سازمان حفاظت خاک آمریکا است، به دست آمد. در گام بعد، با لحاظ کردن میانگین بارش و شماره ی منحنی رواناب، ارتفاع رواناب محدوده محاسبه و نتایج به صورت دو نقشه ی شماره ی منحنی رواناب و ارتفاع رواناب، پهنه بندی شد. با استفاده از سامانه ی پردازش اطلاعات جغرافیایی، متوسط وزنی شماره ی منحنی حوزه 77/96 برآورد شد. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار شماره ی منحنی رواناب در شرایط رطوبتی متوسط در منطقه 100 و کمترین آن 56 است. زیاد ﺑ ﻮ دن ﻣ ﻘ ﺪ ار ﻣ ﺘ ﻮ ﺳ ﻂ وزﻧ ﯽ ﺷ ﻤ ﺎ ره ی ﻣ ﻨ ﺤ ﻨ ﯽ ﺣ ﻮ زه ﻧ ﺸ ﺎ نه ی ﻧ ﻔ ﻮ ذﭘ ﺬ ﯾ ﺮ ی ﮐ ﻢ آن، و اﻓ ﺰ اﯾ ﺶ اﺣ ﺘ ﻤ ﺎ ل وﻗ ﻮ ع سیل است.

یک از سیاست های پدافند غیرعامل حفاظت از جان شهروندان و کاهش آسیب پذیری در هنگام وقوع بحران می باشد. حمله به شهرها جهت دستیابی به اهداف روانی مد نظر دشمن به عنوان یک تاکتیتک نظامی در جنگ های اخیر کاربرد فراوانی داشته، تمرکز سرمایه های انسانی و مادی در شهرها و سهولت هدف گیری آن، لزوم ساخت پناهگاه در جهت کاهش آسیب پذیری مردم عادی را نمایان می کند. در این مقاله جهت انتخاب مکان مناسب و بهینه برای احداث پناهگاه در منطقه 18 تهران و با هدف تأمین امنیت جانی شهروندان، قابلیت استفاده چند منظوره و به حداقل رساندن هزینه های ساخت، 10 شاخص پس از مطالعات کتابخانه ای، مشاهدات میدانی و مصاحبه با خبرگان از بین شاخص های به دست آمده تعیین، و با استفاده از روش FAHP وزن دهی گردیدند. در مرحله بعد با ساخت لایه های مربوط به این شاخص ها، مکان یابی پناهگاه بر اساس یک فرآیند سامانمند در سامانه اطلاعات جغرافیایی GIs پیاده سازی و مکان های مطلوب در سطح منطقه مشخص گردیده است.